බ්‍රිතාන්‍ය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සංක්ෂිප්ත ඉතිහාසය - පළමුවැන් කාණ්ඩය : බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් සහ ප්‍රථම බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය- ක්‍රි.ව. 1763 දක්වා - මුවර්, රැම්සේ; ගුණසේකර, එස්. (කොළඹ : ඇම්. ඩී. ගුණසේන, 1965)
සිව් ජාතීන්ගේ උපත - 1. මුල් පදිංචිකාරයෝ සහ ශිෂ්ටාචාරය සමග ඇතිවූ ප්‍රථම සම්බන්ධය 2. ටියුටොන්ක් ආක්‍රමණිකයෝ (ක්‍රි. ව 410-825) 3. නෝර්මන්වරුන්ගේ ආක්‍රමණය (ක්‍රි.ව. 825-1066) 4. නෝර්මන් රජවරුන්ගේ වැඩ ( ක්‍රි.ව 1066-1154) 5. නීතියේ ආධිපත්‍ය ස්ථාවර භාවයට පත්වීම (ක්‍රි.ව 1154-1216) 6. 1215 එංගලන්තයේ තත්වය සිව් ජාතී්ගේ ඝට්ටනය සහ එංගලන්තයේ ස්වතන්ත්‍ර පාලන ක්‍රමය වැඩීයාම (ක්‍රි.ව. 1215-1485) 1. මධ්‍යතන යුගයේ ලෝකය සහ එම ලෝකයේ බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් කෙරෙහි බලපෑම 2. ඉංග්‍රීසි ජාතීන්ගේ සංවිධානය (1216-1307) 3. වේල්සය ජයගැනීම 4. ස්කොට්ලන්තයේ ස්වාධීනතාව 5. ප්‍රංශය ජය ගැනීම සඳහා ගත් ප්‍රථම උත්සාහය 6. විපර්යාස වෙමින් පැවති සමාජ තත්වය 7. එංගලන්තයේ ස්වතන්ත්‍ර පාලනක්‍රමය සංවර්ධනය වීම (1307-1422) 8. ප්‍රන්සය ජයගැනීමට ගත් දෙවැනි උත්සාහය (1411-1453) 9. එංගලන්තයේ පක්ෂ අතර පොරය 10. මධ්‍යතන යුගයේ අපරභාගයේ වේල්සය , ස්කොට්ලන්තය සහ අයර්ලන්තය 11. නූතන යුගාරම්භයේදී යුරෝපය සහ බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් -තුන්වැනි පොත _ නූතන යුගය : රෙපරමාදු ප්‍රතිසංස්කරණය සහ සාගර තරණය- 1. යහපත් ආණ්ඩුව ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම(ක්‍රි.ව. 1485-1529) 2. පුනර්ජීවය 3. විදේශීය දේශපාලනයේ නව යුගය(ක්‍රි.ව. 1485-1529) 4. ලෝකයේ තවත් ප්‍රදේශ කඩතුරාවෙන් මිදීම 5. යුරෝපයේ සහ එංගලන්තයේ රෙපරමාදු ව්‍යාපාරය (ක්‍රි.ව. 1517-1559) 6. ස්කොට් ලන්තයේ රෙපරමාදු ව්‍යාපාරය (ක්‍රි.ව. 1528-1561) 7. එලිසැබත්, ස්කොට්වරුන්ගේ මේරි බිසව සහ දෙවැනි පිලිප් (ක්‍රි.ව. 1561-1587) 8. ඉංග්‍රීසි නාවිකයෝ සහ ආර්මේඩා නමැති ස්පාඤ්ඤ නෞකා කණ්ඩායමේ පරාජය 9. අයර්ලන්තය ජයගැනීම 10. එලිසබෙත් යුගය(ක්‍රි.ව. 1558-1603) -සිව්වැනි පොත _ ජාතික ස්වතන්ත්‍ර ආණ්ඩුවක් සඳහා දැරූ ප්‍රයත්නය සහ මුහුදින් එතෙර රටවල ඉංග්‍රීසීන් පැතිර යාමේ ආරම්භය (ක්‍රි.ව. 1603-1660)- 1. දහහත්වැනි ශතවර්ෂයේ පූර්වභාගයේ යුරෝපය 2. පළමුවෙනි යටත් විජිත : ඉන්දියානු වෙළදාම පටන් ගැනීම 3. පාර්ලිමේන්තු හා රජු අතර පොර( ක්‍රි.ව. 1603-1629) 4. පූර්ව-ස්ටුවර්ට් රජවරුන් යටතේ පැවති අයර්ලන්තය සහ ස්කොට්ලන්තය (ක්‍රි.ව. 1603-1640) 5. පෞද්ගලික ආණ්ඩුව හා එය බිඳ වැටීම ( ක්‍රි.ව. 1629-1642) 6. බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වල සිවිල් යුද්ධය (ක්‍රි.ව. 1642-1649) 7. පියුරිටන් ජනරජය සහ ආරක්ෂිත රාජ්‍යය(ක්‍රි.ව. 1649-1658) 8. පියුරිටන් ජනරජය සහ බාහිර ලෝකය 9. පියුරිටන් ජනරජය බිඳ වැටීම (ක්‍රි. ව. 1658-1660) -පස්වැනි පොත _ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යාවස්ථා ශමථය සඒ අධිරාජ්‍ය සංවර්ධනය (ක්‍රි.ව. 1660-1714) 1. රාජ්‍යත්වය නැවත පිහිටුවීම 2. දහහතරවැනි ලුවී රජු කළ යුරෝපය (ක්‍රි.ව. 1661-1688) 3. යටත් විජිත අධිරාජ්‍ය තරගය 4. එංගලන්තයේ දේශපාලන පක්ෂ ආරම්භ වීම(ක්‍රි.ව. 1660-1688) 5. විප්ලවය (ක්‍රි.ව. 1688-1692) 6. විප්ලව සමථය (ක්‍රි.ව. 1689-1707) 7. දහහතරවැනි ලුවී රජුගේ පරිහානිය (ක්‍රි. ව. 1689-1713) 8. ආර්ථික සංවර්ධනය (ක්‍රි.ව. 1660-1714) 9. ඈන් රැජිනගේ කාලය තුල ඇතිවූ පක්ෂ ඝට්ටනය (ක්‍රි.ව. 1702-1714) -හයවැනි පොත _ විග්පාක්ෂික කතිපයාධිපති ආණ්ඩුව සහ සමුද්‍රාධිපත්‍යත් යටත් විජිතාධිපත්‍යයත් පිහිටුවා ගැනීම (ක්‍රි.ව. 1714-1763) 1. විග්පාක්ෂික කතිපයාධිපති ආණ්ඩුවේ ආරම්භය : ජැකොබයිට් කැරැල්ල 2. බල සමතෝලනය (ක්‍රි.ව. 1714-1739) 3. වාණිජ සහ යටත් විජිත තරගය (ක්‍රි.ව. 1714-1739) 4. විග් පාක්ෂිකයන්ගේ ආණ්ඩුව (ක්‍රි.ව. 1714-1739) 5. වෙස්ලි සහෝදරයෝ සහ පුනරුද්යෝගය 6. සමුද්‍රාධිපත්‍ය හා යටත් විජිතාධිපත්‍ය සඳහා හටගත් මහා ඝට්ටනයේ ප්‍රථම පියවර (ක්‍රි.ව. 1739-1755) 7. විලියම් පිට් සහ බ්‍රිතාන්‍ය සමුද්‍ර සහ යටත් විජිත ආධිපත්‍යයන් පිහිට වීම(ක්‍රි.ව. 1755-1763) 8. ඉන්දියාවේ බ්‍රිතාන්‍ය බලය පිහිටුවීම 9. දහ අටවැනි ශතවර්ෂයේ මධ්‍ය භාගයේ බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයෙහි වූ සමාජ සංවිධානය
Keywords: Great Britain-History; Commonwealth countries; මහා බ්‍රිතාන්‍යය - ඉතිහාසය; පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල්